Historia
Historia hospicjum i ruchu hospicyjnego.
Od średniowiecznej tradycji do współczesnej opieki
Idea hospicjum wyrasta z pojęcia gościnności: przyjęcia człowieka w drodze, w chorobie i w ostatnim etapie życia. Współczesny ruch hospicyjny rozwinął tę tradycję w całościową opiekę nad osobą chorą oraz jej bliskimi.
Już ponad 40 lat minęło od powstania ruchu hospicyjnego na świecie, choć jego źródła sięgają średniowiecza. W Europie pojawiały się wtedy hospicja: gospody dla podróżnych o znaczeniu pielęgnacyjno-leczniczym, w których opiekę znajdowali wędrowcy napadnięci w podróży oraz osoby ciężko chore.
Nowoczesna koncepcja opieki hospicyjnej
Nawiązując do tych tradycji, Cicely Saunders opracowała rozwiniętą koncepcję opieki hospicyjnej. Tworząc Hospicjum św. Krzysztofa, podkreślała symbolikę ludzkiego życia jako podróży, której końcowym etapem jest umieranie. To podejście okazało się szczególnie ważne dla osób umierających w trudnych warunkach, pozbawionych właściwej opieki medycznej i ludzkiej obecności.
Od tamtego czasu ruch hospicyjny w Europie zaczął rozwijać się dynamicznie. W Polsce w 1964 roku Hanna Chrzanowska, wzorując się na idei hospicyjnej, założyła Krakowski Ośrodek Pielęgniarstwa Domowego. Pierwsze hospicjum stacjonarne w Polsce powstało w 1981 roku w Krakowie.
Światowa Organizacja Zdrowia zaleca opiekę hospicyjną jako model postępowania łagodzącego cierpienie osób umierających i ich rodzin, nazywając ją opieką paliatywną. W programie rozwoju opieki paliatywnej i hospicyjnej z 1998 roku wskazano, że pojęcia te są tożsame, a różnica nazwy ma podłoże historyczne.
Opieka hospicyjna i paliatywna to całościowa opieka nad osobami nieuleczalnie chorymi w okresie terminalnym. Jej celem jest poprawa jakości życia pacjentów oraz ich rodzin: w czasie choroby, w procesie pożegnania i w osieroceniu.
Raciborskie Hospicjum
Hospicjum w Raciborzu rozpoczęło działalność jako grupa nieformalna związana z Parafią św. Józefa w drugiej połowie 1990 roku. Bardzo ważna dla działalności stowarzyszenia była aprobata ówczesnego Biskupa Opolskiego Gerarda Kusza.
Stowarzyszenie zostaje zarejestrowane pod obecną nazwą: Hospicjum im. św. Józefa, Zespół Opieki Paliatywnej.
Rejestracja stowarzyszenia jako Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej. Do tego czasu działalność opierała się wyłącznie na pracy wolontaryjnej.
Hospicjum staje się Organizacją Pożytku Publicznego.
Formy działania Hospicjum
Opieka domowa
Pomoc lekarska, pielęgniarska, psychologiczna, socjalna i duchowa w domu chorego.
Poradnia
Porady i informacje dla chorych oraz ich rodzin w ramach Poradni Opieki Paliatywnej.
Sprzęt medyczny
Nieodpłatne wypożyczanie sprzętu medycznego i pielęgnacyjnego dla osób objętych opieką.
Edukacja
Propagowanie idei hospicyjnej oraz organizowanie szkoleń i kursów z zakresu opieki paliatywnej.
Rodziny
Opieka nad rodzinami osieroconymi oraz wsparcie po stracie bliskiej osoby.
Zespół osierocenia
- Cykliczne spotkania rodzin osieroconych, które po Mszy św. gromadzą uczestników przy wspólnym stole.
- Wycieczki i pielgrzymki dające możliwość rozmowy z psychologiem, kapelanem oraz grupą wsparcia.
- Zespołowa i indywidualna praca psychologa z członkami rodzin osieroconych.
W ciągu tych lat w Hospicjum św. Józefa zaszło wiele zmian, ale najważniejsza idea pozostała: pacjent jest najważniejszy, a św. Józef czuwa.
Przypisy źródłowe
- Łac. hospicjum znaczy: przyjaźń, gościnne przyjęcie, gościnny dom, gospoda.
- Cicely Saunders, angielska pielęgniarka, założycielka londyńskiego Hospicjum św. Krzysztofa (1967 r.).
- Por. K. de Walden-Gałuszko, U kresu, Wydawnictwo Medyczne MAKmed, Gdańsk 1996, s. 14-16.
- Ks. P. Krakowiak, Zarys historii ruchu hospicyjnego w Polsce, [w:] Ksiądz Eugeniusz Dutkiewicz SAC, Wydawnictwo Via Medica, Gdańsk 2007, s. 239.
- Por. tamże, s. 238-240.
- Por. K. de Walden-Gałuszko, U kresu, Wydawnictwo Medyczne MAKmed, Gdańsk 1996, s. 17.
- Por. Ks. P. Krakowiak, Zarys historii ruchu hospicyjnego w Polsce, Wydawnictwo Via Medica, Gdańsk 2007, s. 219.